Gayrimenkul Arenası
Kentsel Dönüşüm Hak Rehberi

Hak Sahibi Kiracı Hakları

Riskli yapı veya dönüşüm alanında karar yetkisi, başvuru belgeleri, yardım koşulları ve tahliye süreci iki grup için farklı işler. Doğru ayrımı yapmak, imza ve taşınma öncesi hak kaybı riskini azaltır.

Karar özetini incele Kontrol listesine geç
Not Ön değerlendirme: Hak sahibi; tapu, hisse, sözleşme ve yeniden yapım kararlarında merkezde durur. Kiracı ise ikamet/işyeri ispatı, tahliye bildirimi, kira veya taşınma yardımı gibi koşullu hakları yazılı takip etmelidir.
01 / Tanım

Önce statüyü doğru adlandırın.

Dönüşüm sürecinde herkes aynı masada görünse de aynı haklara sahip değildir. Tapu, fiili kullanım ve resmi kayıtlar ayrımı belirler.

Karar yetkisi yüksek

Hak sahibi

Taşınmaz üzerinde mülkiyet, hisse, sınırlı ayni hak veya resmi hak sahipliği bulunan kişidir. Tapu kaydı, arsa payı, bağımsız bölüm ve dönüşüm sözleşmeleri bu taraf için belirleyicidir.

En güçlü tarafı Mülkiyet ve sözleşme hakkı
Tipik kullanıcı Malik veya hissedar
Belge ispatı önemli

Kiracı hakları

Taşınmazı kira sözleşmesiyle kullanan konut veya işyeri kullanıcısını ilgilendirir. Tahliye, adres/fatura kanıtı, kira yardımı veya taşınma desteği gibi başlıklarda başvuru koşulları ayrıca ispatlanmalıdır.

En güçlü tarafı Kullanım ve tahliye hakkı
Tipik kullanıcı Konut veya işyeri kiracısı
02 / Temel farklar

Kararı değiştiren 4 başlık.

Bu bölüm klasik tablo yerine karar rotası gibi çalışır. Her satırda “hangi belgeyi kime sormalıyım?” sorusunun cevabını görürsünüz.

Karar yetkisi
Hak sahibi Oy, sözleşme ve paylaşım masasında

Riskli yapı tespiti, yeniden yapım, yüklenici seçimi, arsa payı ve yeni bağımsız bölüm dağılımında söz hakkı vardır.

Kiracı hakları Mülkiyet kararını yönetmez

Dönüşüm kararına taraf olmaz; fakat tahliye bildirimi, süre ve destek başvurularını takip eder.

Belge omurgası
Hak sahibi Tapu ve resmi kayıt belirleyici

Web Tapu/TAKBİS kaydı, hisse, ipotek, haciz, şerh, uzlaşma kararları ve noter vekaleti kontrol edilir.

Kiracı hakları İkamet veya işyeri kullanımı ispatlanır

Kira sözleşmesi, adres kayıt belgesi, son faturalar, vergi/oda kaydı ve tahliye sonrası yeni adres belgeleri önem taşır.

Yardım ve finansman
Hak sahibi Kira yardımı, kredi/faiz desteği ve muafiyet başlıkları

Koşullar ve tercihlerin birbirini etkileyip etkilemediği il müdürlüğünden yazılı öğrenilmelidir.

Kiracı hakları Çoğunlukla defaten destek mantığı

Kiracı için yardım hakkı, riskli yapı onay tarihindeki kullanım ve belge şartlarına bağlı değerlendirilir.

Tahliye ve sözleşme
Hak sahibi Protokol, teslim ve paylaşım riski

Yüklenici sözleşmesinde teslim süresi, teminat, kira desteği, cezai şart ve bağımsız bölüm bilgileri net olmalıdır.

Kiracı hakları Bildirim, depozito ve abonelik riski

Tahliye tutanağı, depozito iadesi, abonelik kapatma ve yeni adres kayıtları yazılı kapatılmalıdır.

03 / Avantaj ve dezavantaj

Güçlü yanlar ve dikkat noktaları.

Teknik mevzuat dilini, imza ve taşınma öncesinde kullanıcıyı koruyacak pratik başlıklara indirdik.

Hak sahibinin güçlü tarafları

  • Dönüşüm kararları ve yeni proje sözleşmeleri üzerinde doğrudan söz sahibidir.
  • Kira yardımı, kredi/faiz desteği veya proje paylaşımı gibi seçenekleri değerlendirebilir.
  • Tapu ve hisse kayıtları doğruysa talebini resmi belgelerle daha kolay izah eder.

Kiracının güçlü tarafları

  • Fiili kullanımını belgeleyebiliyorsa tahliye ve destek başvurularını takip edebilir.
  • Mülkiyet borcu veya yeniden yapım finansman riskini üstlenmez.
  • İşyeri kullanımı varsa vergi ve oda kayıtlarıyla faaliyetini ayrıca kanıtlayabilir.

Dikkat edilmesi gerekenler

  • Hak sahibi olmayan kiracı, yeniden yapılacak bölüm üzerinde otomatik mülkiyet beklentisi kurmamalıdır.
  • Kira yardımı tutarı, süresi ve başvuru evrakı il, yıl ve uygulama türüne göre değişebilir.
  • Sözlü vaat yerine tebligat, protokol, tahliye tutanağı ve başvuru alındısı saklanmalıdır.
04 / Maliyet ve risk

Risk, statüyü yanlış okumakta başlar.

Aynı binada hak sahibi için pay, borç ve teslim riski; kiracı için süre, ispat ve taşınma riski doğabilir. Net belge olmadan acele imza en zayıf noktadır.

Genel değerlendirme Belge netliği belirler

Hak sahibinin karar alanı geniştir; kiracının hakları ise çoğu zaman kullanım ve başvuru belgeleriyle güçlenir.

Düşük risk: statü ve belgeler aynı şeyi söylüyor

Tapu, adres, kira sözleşmesi, tebligat ve kurum başvuruları birbirini doğruluyorsa süreç daha yönetilebilir.

Orta risk: karar var, uygulama ayrıntısı eksik

Yıkım takvimi, kira yardımı, yüklenici protokolü veya tahliye tarihi yazılı değilse taraflar farklı beklentiye girebilir.

Yüksek risk: imza ve taşınma baskısı

Belge görmeden vekalet, kapora, tahliye veya feragat imzalamak hak kaybı doğurabilir; işlem öncesi uzman görüşü alınmalıdır.

05 / Kim için uygun?

Hangi kullanıcı neye odaklanmalı?

Malik veya hissedar

Tapu kaydı, hisse oranı, arsa payı, takyidat ve yeniden yapım sözleşmesini birlikte kontrol etmelidir.

Evinde oturan hak sahibi

Kira yardımı, geçici konut, taşınma takvimi ve yeni konut teslim planını yazılı netleştirmelidir.

Konut kiracısı

Kira sözleşmesi, e-Devlet adres kaydı, faturalar ve tahliye sonrası yeni adres belgelerini hazır tutmalıdır.

İşyeri kiracısı

Vergi levhası, oda sicil kaydı, faaliyet adresi, abonelik ve taşınma maliyeti belgelerini ayrı dosyalamalıdır.

06 / Karar özeti

Tek cümlelik sonuç.

Mülkiyet kararında hak sahibi; tahliye ve destek takibinde kiracı belgeleri belirleyicidir.

En sağlıklı yol, önce statüyü resmi kayıtla doğrulamak, sonra her imza ve tahliye adımını yazılı belgeye bağlamaktır.

Hak sahibi ne zaman daha güçlü?

Tapu/hisse netse, takyidat temizse, uzlaşma-protokol şartları yazılıysa ve yüklenici/kurum süreci şeffafsa.

Kiracı ne zaman hak kaybetmez?

Riskli yapı tarihindeki kullanımını adres, fatura, kira sözleşmesi veya işyeri kayıtlarıyla gösterebiliyor ve tahliye evrakını saklıyorsa.

İmza öncesi son soru

Bu belgeyi Tapu Müdürlüğü, belediye, il müdürlüğü ve gerekirse avukat önünde aynı şekilde açıklayabiliyor muyum?

07 / Kontrol listesi

Tahliye veya imza öncesi 6 madde.

Mobilde hızlı kullanılacak şekilde tasarlandı. İşaretledikçe karar hazırlık skorunuz güncellenir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. 6306 sayılı Kanun kapsamındaki uygulamalar; il/ilçe, riskli alan-yapı durumu, kurum kararı ve güncel mevzuata göre değişebilir. İmza, tahliye veya ödeme öncesi ilgili kamu kurumu ve uzman hukuk görüşü alın.